ماده 26 منشور حقوق شهروندی
آزادی بیان
ماده 26 منشور حقوق شهروندی
ماده 27 منشور حقوق شهروندی
ماده 28 منشور حقوق شهروندی
ماده 29 منشور حقوق شهروندی
ماده 34 منشور حقوق شهروندی
ماده 46 منشور حقوق شهروندی
محدودیتهای حق آزادی بیان در قوانین ایران
از آنچه که در قانون اساسی و قوانین دیگر برمیآید، میتوان دو نوع محدودیت را برای حق آزادی بیان در قوانین ما در نظر گرفت: نخست آنچه که حقوق اشخاص را مورد تعرض قرار دهد و دوم آنچه که با نظم و امنیت عمومی در تعارض باشد.
البته مهمترین نکته در این باره این است که تمامی محدودیتهای احتمالی، صرفا باید توسط قانون اعمال گردد تا جلوی اعمال سلیقه شخصی افراد گرفته شود. همچنین قانونی که محدودکننده است باید کاملا روشن و واضح بوده و از هرگونه کلیگویی و ابهام بپرهیزد.
آیا آزادیم درباره افراد هرگونه حرفی را به زبان آوریم؟
همانطور که گفته شد، اگر بیان انسان منجر به تعرض به حقوق اشخاص شود، ممکن است ما در دادگاه مجرم شناخته شویم. در صورتیکه گفتار فرد حاوی فحاشی و توهین یا نسبت دادن جرمی به فرد باشد و نتواند آن را در دادگاه صالح اثبات کند، فرد مرتکب یکی از جرایم توهین یا افترا گشته است. بنابراین در اظهارنظرها باید این امر را در نظر داشت.
آزادی بیان تا چه میزان ممکن است؟
گفتیم آزادی بیان نباید به حقوق اشخاص تعرض کند. همچنین آزادی بیان نمیتواند بهانهای باشد برای زیر پا گذاشتن اخلاق حسنه و نظم عمومی. به همین خاطر توهین به عقاید مذهبی دیگران، توهین به اقوام و نژادها، توهین به مقدسات مذهبی، اقدام علیه امنیت ملی و سعی در تشویش اذهان عمومی و امثال آن، میتواند منجر به محکومیت فرد گردد.
یکی از مهمترین جرایمی که در قانون مجازات ما مورد استناد قرار میگیرد، جرم فعالیت تبلیغی علیه جمهوری اسلامی است. بر اساس ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده): «هر کس علیه نظام جمهوری اسلامی ایران یا به نفع گروهها و سازمانهای مخالف نظام به هر نحو فعالیت تبلیغی نماید، به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. »
متاسفانه این ماده قانونی به شکلی مبهم بیان شده و حد و حدود فعالیت تبلیغی را مشخص نکرده است. البته آنچه مشخص است این است که فعالیت تبلیغی حکایت از نوعی حرکت مستمر داشته که هدفش بدنام کردن حاکمیت باشد. بنابراین انتقادات مصلحانه و یا صرف یک بار اظهارنظر را نمیتوان مشمول این ماده دانست.